Pek çok kişi birden fazla baş ağrısı çeşidiyle karşılaşır. Örneğin, gerilim tipi baş ağrısı, migreni olan ve olmayan kişilerde benzer düzeyde yaygınlık gösterir.
Migreni olmayan insanların %76’sında
Aurasız migren ağrılarına sahip insanların %83’ünde
Auralı migren ağrıları olan insanların %75’inde gerilim tipi baş ağrısı görülüyor.
Gerilim tipi baş ağrılarının yaygınlığı, diğer baş ağrısı çeşitlerinden çok daha fazla bir artış göstererek, yılda %74 oranında yaygınlaşmaktadır. İnsanların yaklaşık %20-%30’u ayda en az bir defa gerilim tipi baş ağrısı çekiyor. Gerilim tipi baş ağrıları kadınlarda erkeklere göre %40 oranında daha fazla görülüyor.
Uluslararası Baş Ağrısı Derneği’nin belirlediği gerilim tipi baş ağrısı kriterlerini şöyle sıralayabiliriz:
Baş ağrıları en az 10 defa, 30 dakikadan 7 güne kadar sürüyor olmalı.
Baş ağrıları aşağıdaki özelliklerden en az iki tanesini içermeli:
- Zonklamanın olmaması
- Hafif veya orta şiddette olması (aktiviteleri etkileyebilir, ancak engel olmaz)
- Başın her iki tarafında da görülür
- Günlük fiziksel aktiviteleriniz nedeniyle kötüleşmez
Baş ağrısı esnasında, mide bulantısı, kusma, veya ışığa ve sese karşı hassasiyet oluşmaz
Gerilim tipi baş ağrıları iki kategoriye ayrılır:
• Episodik gerilim tipi baş ağrısı: bu tipte dakikalar hatta günler süren yinelenen baş ağrıları vardır. Bu tip baş ağrıları ayda 15 defadan daha az olmak üzere, ara sıra ortaya çıkar.
• Kronik gerilim tipi baş ağrıları : bu tip baş ağrıları, ayda 15 defadan daha fazla kronik bir şekilde ortaya çıkar.
Migrenin neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmemektedir. Migrenin beyindeki kan damarları ve elektriksel sinir uyarısını ileten kimyasal maddelerdeki değişikliklere bağlı olduğu düşünülmektedir.
Migren tipi baş ağrıları, beyindeki kan damarlarının önce daralıp ardından genişlemesine neden olan elektrokimyasal dengesizlik sonucunda ortaya çıkmaktadır
Kan damarlarının etrafındaki sinirler, salgıladıkları kimyasallarla inflamasyon oluşmasına neden olur. Migren ataklarında hissedilen ağrının sorumlusu, bu inflamasyondur. Kan damarlarının daralması, beyine daha az kan gitmesine neden olur; migren bağlantılı, görmede bozukluk, uyuşukluk, karıncalanma, halsizlik, ve geçici felç durumlarının bu nedenden ortaya çıktığı düşünülmektedir.
Migren tipi baş ağrıları, auranın ağrılara eşlik edip etmediğine göre iki kısma ayrılır. Yaygın migrenler, auranın olmadığı, klasik migrenler ise auranın da görüldüğü baş ağrılarıdır.
• Auralar, baş ağrısı öncesinde ortaya çıkan semptomlardır.
• Auralar çoğu zaman, parlak ışıklar veya zigzaglı çizgiler gibi görsel halüsinasyonlar olarak ortaya çıkar, ancak, bazı durumlarda yüzde, kollarda , veya bacaklarda karıncalanma veya uyuşma şeklinde de görülebilir.
• Uluslararası Baş Ağrısı Derneği (UBD) tarafından yaygın ve klasik migren tipi baş ağrılarının kriterleri belirlenmiştir.
Yaygın migrenlerde, en az beş migren atağı olur, ve her atak 4 ile 72 saat arasında bir süre devam eder ve aynı zamanda aşağıdaki dört özellikten en az ikisi görülür:
• Başın bir tarafında ağrı olması
• Zonklama
• Orta düzeyde veya şiddetli olması (günlük aktiviteleri etkilemesi veya engellemesi)
• Merdiven çıkmak gibi günlük rutin aktivitelerde, ağrının şiddetlenmesi
Bunun yanı sıra, bir baş ağrısının migren olduğunu söyleyebilmek için, baş ağrısına ayrıca mide bulantısı, kusma veya ışığa ve sese karşı aşırı hassasiyetin de eşlik etmesi gerekir. Bazen bütün semptomlar görülebilir.
Klasik migrenler, veya auranın da görüldüğü migrenler, yaygın migren ağrılarının bütün özelliklerine sahiptir. Ancak, klasik migreni farklı kılan, en az iki migren atağında aşağıdaki dört özellikten en az iki tanesinin görülmesidir:
• Baş ağrısında en az bir veya daha çok aura semptomu ortaya çıkar; baş ağrısı geçtikten sonra aura semptomları ortadan kaybolur.
• Baş ağrısına eşlik eden en az bir aura semptomunun 4 dakikadan fazla sürmesi, veya iki veya daha çok semptomun birbirini takip etmesi.
• Aura semptomlarının hiçbiri 60 dakikadan daha fazla sürmez.
• Baş ağrısı auranın ardından 60 dakika içinde başlayabilir, veya auradan önce ortaya çıkabilir, veya aurayla beraber görülebilir.